Κυριακή 29 Μαρτίου 2026
Σε μια όμορφη και συγκινητική βραδιά το Σάββατο 28 Μαρτίου, στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου, στο Αγρίνιο, παρουσιάστηκε η νέα ποιητική συλλογή «Προσκύνημα» του συγγραφέα Δημήτρη Μανιάτη, ένα ποιητικό οδοιπορικό μνήμης και ιστορίας, αφιερωμένο στα 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου.
Στην εκδήλωση που τελούσε υπό την αιγίδα του Δήμου Αγρινίου, αναδείχθηκε η διαχρονική δύναμη της θυσίας και της συλλογικής μνήμης, εκεί όπου η ιστορία συναντά την ποίηση. Αρχικά προβλήθηκε επετειακό βίντεο που συγκλόνισε το κοινό, με εικόνες από το Μεσολόγγι, σε μια εντυπωσιακή σύνθεση των Δημήτρη Μανιάτη και Μάγδας Μπενετάτου.
Χαιρετισμό απεύθυνε εκ μέρους του Δημάρχου Αγρινίου, ο Δημοτικός Σύμβουλος, κ. Γιάννος Φαρμάκης και κατόπιν ο Αντιδήμαρχος κ. Χρήστος Ζαρκαβέλης, ενώ παρέστησαν, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, κ. Μίλτος Ζαμπάρας και ο εκπρόσωπος του Σεβασμιώτατου Μητροπολίτη, π. Βασίλειος Αγγελάκης.
Για την ποιητική συλλογή «Προσκύνημα» μίλησαν, η κα Ανθή Παπαθανασίου, Ιστορικός – Ερευνήτρια, η κα Μαίρη Τσαμάκη, Φιλόλογος και ο συγγραφέας, Δημήτρης Μανιάτης
Την εκδήλωση συντόνισε ο Γιώργος Πανταζόπουλος, ο οποίος ανέφερε τα εξής:
«Η Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου τιμά φέτος με σειρά εκδηλώσεων, εντός και εκτός των τειχών, τα 200 Χρόνια από την Ηρωική Έξοδο των Ελεύθερων Πολιορκημένων τον Απρίλιο του 1826!
Ο αγαπητός φίλος Δημήτρης Μανιάτης όπως εξομολογείται μας λέει: Στη ζωή του αγάπησε τρία πράγματα: τα μαθηματικά, τα οποία υπηρέτησε για 43 χρόνια στον Δήμο Μεσολογγίου, τον αθλητισμό, στον οποίο αφιερώθηκε για 50 χρόνια, παίζοντας ποδόσφαιρο και δημιουργώντας τη δική του ακαδημία για μικρά παιδιά, και τη γραφή, μέσα από την οποία αποτυπώνει τις σκέψεις και τα συναισθήματά του.
Από το 2017 έως σήμερα έχει εκδώσει πέντε ποιητικές συλλογές και ένα μυθιστόρημα. Η πιο πρόσφατη ποιητική του συλλογή, με τίτλο «Προσκύνημα», είναι αφιερωμένη στα 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου.
Επί 68 χρόνια ζει και δραστηριοποιείται στο Μεσολόγγι. Έχει αφιερώσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στον αθλητισμό και στον πολιτισμό του τόπου μας. Όχι θεωρητικά, όχι από απόσταση, αλλά καθημερινά, έμπρακτα, με παρουσία, κόπο και αγάπη. Γνωρίζει από μέσα τι σημαίνει να προσπαθείς, να οργανώνεις, να διεκδικείς, να απογοητεύεσαι και να συνεχίζεις.
Από παιδί γνώρισε και διδάχθηκε, όχι σαν μια απλή ιστορία αλλά σαν μια ουσιαστική βιωματική εμπειρία την ύψιστη σημασία των ιστορικών γεγονότων που διαδραματίστηκαν κατά την διάρκεια των τριών πολιορκιών και της Εξόδου στα ιερά χώματα του Μεσολογγίου.
Σαν μαθητής, αλλά και στα κατοπινά χρόνια στην επαγγελματική του πορεία, ο Δημήτρης Μανιάτης, ευλαβικά και με πατριωτική συνείδηση, μαζί με χιλιάδες συμπολίτες μας, συμμετείχε και τιμούσε κατά τη διάρκεια των επίσημων εκδηλώσεων μέρες των Βαΐων, την υπέρτατη θυσία των Εξοδιτών, τιμούσε το Μνημόσυνο των καθαγιασμένων ψυχών!
Και σαν αθλητής της Αθλητικής Ένωσης Μεσολογγίου (ΑΕΜ), στην φανέλα είχε το σήμα με την αποτύπωση της Ντάπιας του Φραγκλίνου και το κανόνι.
Έγραφε από μικρή ηλικία ποιήματα και γραπτά κείμενα τα οποία κρατούσε κρυμμένα στο συρτάρι για πολλά χρόνια… Η ξαδερφή του όμως τα συγκέντρωσε και τα φύλαγε, ίσως με την έννοια ότι κάποια στιγμή θα έβγαιναν στο φως…
Ο Δημήτρης Μανιάτης μετά την υπηρεσιακή του αποχώρηση, παρέμεινε μάχιμος και ενεργός πολίτης και μας παρουσίασε μια άλλη πλευρά του, αυτή της λογοτεχνικής δημιουργίας, που για εμάς που τον γνωρίζουμε, μας εξέπληξε ευχάριστα!
Θα λέγαμε χωρίς υπερβολή ότι, ο Δημήτρης Μανιάτης είναι ένας νέο-Ελεύθερος Πολιορκημένος. Ένας Λογοτέχνης τού Μεσολογγίου.
Το νέο του βιβλίο είναι ένα "Προσκύνημα" στην Θυσία! Στους Ήρωες! Στο Μεσολόγγι!»
Η κα Ανθή Παπαθανασίου, Ιστορικός, τόνισε μεταξύ άλλων:
«Πρόκειται για μια υπέροχη ποιητική συλλογή αφιερωμένη στο Μεσολόγγι και στην Έξοδο του 1826. 200 χρόνια μετά, η μνήμη παραμένει ακόμα καυτή, ζωντανή. Οι στίχοι αγγίζουν από τον πόνο της πολιορκίας και την υπέρτατη θυσία, μέχρι το φως της ελευθερίας που γεννήθηκε μέσα απ’ τη φωτιά εκείνης της νύχτας. Τα λόγια του ποιητή σε ταξιδεύουν στη λιμνοθάλασσα, στα τείχη, στις φλόγες, στα πρόσωπα των Ελεύθερων Πολιορκημένων και σε κάνουν να νιώθεις ότι η Ιστορία δεν είναι απλώς παρελθόν, είναι αναπνοή».
Μερικά αποσπάσματα από την παρουσίαση της Φιλολόγου, κας Μαίρη Τσαμάκη:
«Διαβάζοντας το καλαίσθητο βιβλίο «Προσκύνημα» σκέφτηκα αμέσως την ρήση του Θουκιδίδη: «Τα Έθνη πρέπει να έχουν μνήμη» ενώ για τον συγγραφέα την ρήση του Ομήρου: «Τίποτε δεν υπάρχει γλυκύτερο απ΄ την Πατρίδα». Και τούτο, γιατί όλο το έργο του διαποτίζεται από μια έντονη φιλοπατρία, στα όρια λατρείας και προσωπικού αυτοπροσδιορισμού και ταυτοτικού εντυπώματος, όταν μιλάει-γράφει για την ιστορία και τα θρυλικά κατορθώματα της ιδιαίτερης πατρίδας του, το Μεσολόγγι, που το θεωρεί τόπο ευλογημένο και ιερό και διαποτίζει όλο του το ¨είναι¨ (νοητικό, συναισθηματικό, αισθητικό) και τον συγκλονίζει και τον κατέχει ολοσχερώς ως μια μεγάλη ωστική δύναμη στο Υψηλό, στο Ιδανικό και στο Ιδεώδες… όπως λέει χαρακτηριστικά και ο ίδιος στην Έναρξη: «Με ορίζει τελικά ο τόπος που όρισα. Μετρά το μέγεθος και του ορίζοντά μου» γι΄ αυτό και καλεί στη συνέχεια σε α΄ πληθυντικό πρόσωπο, δίνοντας συλλογικότητα και καθολικότητα στο κάλεσμά του, τον κάθε αναγνώστη να έρθει: «Να περπατήσουμε μαζί σε ξέφωτο νεαρό, νεαρής ταυτότητας, βίου ενός» όπως λέγει χαρακτηριστικά.
Το έργο έχει Δοξαστικό, Εγκωμιαστικό, Υμνητικό, χαρακτήρα, με στοιχεία Ρομαντισμού, επιρροές απ΄ την Παραδοσιακή ποίηση και το Δημοτικό τραγούδι, ειδικά όταν σε κάποια ποιήματα χρησιμοποιεί ζευγαρωτή ομοιοκαταληξία και πιο λαϊκές, καθημερινές, ατόφιες, αυθεντικές λέξεις.
Όπως επισημαίνει και ο δημιουργός, μέσα στα ποιήματά του η δική του ιδιαίτερη Πατρίδα, έγινε πανανθρώπινο Οικουμενικό Σύμβολο και γι΄ αυτό πυροδότησε το κίνημα Φιλλεληνισμού στο εξωτερικό και βοήθησε σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο την Ελληνική Επανάσταση, προκαλώντας Δέος και Σεβασμό παντού και στην Ελλάδα και στην Ευρώπη και σ΄ όλη την Οικουμένη. Λέει χαρακτηριστικά ο ποιητής: « Άφησε μια κληρονομιά σε πάπυρο γραμμένη, έγινε πόλη ¨Ιερή¨ σε όλη την Οικουμένη».
Επομένως τολμώ να πω ότι, ίσως από προσωπική ανάγκη έκφρασης ο συναισθηματικά υπέρβαρος δημιουργός αυτής της ποιητικής συλλογής, αισθάνεται ότι επιτελεί και ένα είδος πνευματικής, Εθνικής Ταυτοτικής Αποστολής!
Τον κατατρώγει η έγνοια μην ξεχαστεί το μεγαλείο της Ιστορίας της Πατρίδας του, που θέλει να το ¨διαχύσει¨ παντού και για να αποδώσει τιμή στους φρουρούς του Μεσολογγίου και στην Ιερή Πόλη, αλλά και για να ξέρουν όλοι τι είναι η Πατρίδα του και τι διαχρονικά μηνύματα μέχρι σήμερα μπορεί να δώσει! Άρα διακρίνω και έναν έμμεσο διδακτισμό – προβληματισμό, χωρίς διάθεση ηθικολογίας και αναθεματισμού, παρόλο που σε κάποια σημεία βγαίνει και κάποια πικρία για την παραμέληση της Πατρίδας του στο παρόν!
Και μάλλον έχει δίκιο, γιατί στο επίπεδο το αλληγορικό – μεταφυσικό όλοι μαζί καλούμαστε να στήνουμε τις ¨Εξόδους¨ μας απ΄ τα πράγματα που μας πολιορκούν και ματαιώνουν την αξιοπρέπειά μας και την Ελευθερία μας…
Μας καλεί λοιπόν αυτή η όμορφη Ποιητική Ανθολογία, να γίνουμε μύστες του θαύματος της Ζωής, που για να κατακτηθεί έπρεπε να περάσει μέσα απ΄ το πύρωμα και την φλόγα της Αντίστασης και του Αίματος μέχρις εσχάτων, ακόμη και με αντίτιμο την ίδια τους την Ακριβή Ζωή, γιατί απλούστατα κατάλαβαν ότι, όταν δεν ορίζεις, δεν ελέγχεις την ζωή σου και ζεις χωρίς αξιοπρέπεια και δικαιώματα, παύεις να είσαι Άνθρωπος και γίνεσαι Υπάνθρωπος, ένα ¨τίποτα¨ μες στην τελειότητα της Πλάσης…»
Από τις συγκινητικές στιγμές της εκδήλωσης ήταν η απαγγελία ποιημάτων από τον Πέτρο Σιάμο, την «φωνή των Βαΐων», ενώ την εκδήλωση πλαισίωσε με παραδοσιακά τραγούδια και μελοποιήσεις ποιημάτων του συγγραφέα από τον μοναδικό καλλιτέχνη Τάσο Σκαρλάτο, ενισχύοντας τον βιωματικό χαρακτήρα της εκδήλωσης.
Στην αποφώνησή του ο συγγραφέας, Δημήτρης Μανιάτης μίλησε με καρδιά ανοιχτή και ψυχή Μεσολογγίτικη, λέγοντας τα εξής:
«Κάθε στίχος γεννιόνταν σαν ανάσα, ανάμεσα στην μνήμη και το χρέος… Σα να ζητούσαν να μην ξεχαστούν, όχι με θρήνο αλλά με Φως… Κάθε λέξη, κάθε εικόνα είναι μια μικρή υπόκλιση σε εκείνη την μεγάλη Σιωπή… Όσο έγραφα, καταλάβαινα πως το παρελθόν δεν είναι πίσω μας, αλλά μέσα μας… Είναι ένα Φως που δεν σβήνει, είναι μια Φλόγα που ζητά να την κρατάμε αναμμένη… Φίλοι και φίλες, υπάρχουν τόποι που δεν μετριούνται με βήματα, αλλά με ανάσες… Τόποι που δεν χωρούν μέσα σε χάρτες, γιατί κατοικούν μέσα στην ψυχή… Ένας τέτοιος τόπος είναι το Μεσολόγγι! Μια μικρή πόλη που έγινε Σύμβολο! Ένας κόκκος γης που άνθισε μέσα στο Αίμα και το Φως!
Δεν θα μπορούσα απόψε να μην κλείσω απόψε με την φράση: «Νοιώθω ότι Χρωστάω»… ¨Χρωστάω¨ σ΄ εκείνη την σιωπή της νύχτας πριν την Έξοδο, όταν οι άνθρωποι κοίταξαν τον ουρανό και ένοιωσαν πως δεν υπήρχε άλλος δρόμος, παρά εκείνος που οδηγούσε στην Αιωνιότητα…
¨Χρωστάω¨ στα χέρια που έσφιξαν όπλα και στα χέρια που χάιδεψαν παιδιά… Στην Μάνα που σκέπασε το παιδί της με το σώμα της… Στον Πατέρα, που φίλησε τη γη για τελευταία φορά, πριν ορμήσει στην φωτιά…
Το Μεσολόγγι δεν πέθανε, αναστήθηκε μέσα από την ίδια του την στάχτη…
Από εκείνη τη νύχτα η Ιστορία σταμάτησε για λίγο να γράφεται με λέξεις και άρχισε να γράφεται με δάκρυα… Το χώμα έγινε Ιερό, γιατί ποτίστηκε με Πίστη. Όχι με την Πίστη της εύκολης ελπίδας, αλλά με την Πίστη εκείνη που ξέρει πως θα χαθεί και όμως προχωρά…
«Νοιώθω ότι Χρωστάω» γιατί εκείνοι οι πεινασμένοι, οι εξαντλημένοι, οι λιγοστοί ύψωσαν τον άνθρωπο πάνω απ΄ τον φόβο… Μας δίδαξαν πως η Ελευθερία δεν είναι λέξη, είναι πληγή που καίει, είναι άγρυπνη μνήμη, είναι η φωνή που ψιθυρίζει μέσα μας κάθε φορά που σκύβουμε το κεφάλι… Και ίσως κάθε γενιά να κουβαλά το δικό της ¨Μεσολόγγι¨ τη δική της ¨Πολιορκία¨ το δικό της αγώνα, για να κρατήσει ¨ζωντανό¨ το Φως μέσα στα τείχη του σκότους.
Γιατί το Μεσολόγγι δεν ανήκει στο παρελθόν… Ζει μέσα σε κάθε άνθρωπο, που αρνείται να παραδώσει την Ψυχή του.
«Νοιώθω ότι Χρωστάω» στους Ήρωες που έγιναν Φως… Στους ανώνυμους που έδωσαν όνομα στην Αξιοπρέπεια! Στη γη που μυρίζει Θυσία και Άνοιξη! Και όσο υπάρχει αυτή η Μνήμη τόσο ανθίζει η Ελλάδα!
Εκεί, στο Μεσολόγγι, που δεν σβήνει ποτέ!
Και τώρα, 200 χρόνια μετά από εκείνη τη νύχτα, αν σταθείς με τα μάτια της ψυχής ανοιχτά, μπορείς ακόμη να αφουγκραστείς, σα να χτυπά μακριά, μια πένθιμη καμπάνα, μα για όποιον έχει καρδιά καθαρή, ο ίδιος ήχος γίνεται σαν εγερτήριο, σαν θεία μεταλαβιά, που σε καλεί να ¨κοινωνήσεις¨ το ¨μυστικό¨ εκείνης της μεγάλης απόφασης…
Θα αναπνεύσεις μαζί τους, θα ακούσεις τα κανόνια να βροντούν και τα τουφέκια να ανάβουν… Και μέσα στον άνεμο, θα μπορέσεις ακόμη να ακούσεις τα βήματα και την κραυγή των Εξοδιτών… Και τότε δεν θα φοβηθείς, δεν θα πάρεις τον δρόμο της φυγής, θα σταθείς ακίνητος μπροστά στο Ιερό Ταφείο… Και μέσα στην σιωπή, θα αναλογιστείς το χρέος σου και θα νοιώσεις πόσο βαθιά υπερήφανος μπορείς να είσαι… Σας ευχαριστώ!»
Το βιβλίο αφιερώνεται, όπως γράφει ο ο συγγραφέας:
«Στην δική μου ιερή πόλη, που κάθε δρόμος της είναι στίχος και κάθε σιωπή της κραυγή».
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΑΝΙΑΤΗΣ «ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ»
"Εκδόσεις γράμμα"
Επιμέλεια κειμένων: Μάγδα Μπενετάτου
Πρόλογος από τον Παναγιώτη Κατσούλη, Εκπαιδευτικό και πρώην Δήμαρχο Ι.Π. Μεσολογγίου
Επιμέλεια - Δημιουργία εξωφύλλου: Σταύρος Σαπλαούρας
Για την ολοκλήρωση του βιβλίου χρησιμοποιήθηκαν φωτογραφίες και έργα τέχνης από καλλιτέχνες γνωστούς και άγνωστους όπως: Εξώφυλλο-οπισθόφυλλο Βασίλης Αρτίκος, Νίκος Αλιάγας, έργα του Χρήστου Μποκόρου, του Ευγένιου Ντελακρουά, του Θεόδωρου Βρυζάκη καθώς επίσης και αρκετές από το διαδίκτυο.